Yapay Zekaya Kanuni Düzenleme Geliyor

Yapay zekanın (YZ) baş döndürücü bir hızla ilerlemesi ve hayatımızın her alanında kullanılmaya başlaması, büyük fırsatlar getirdiği gibi ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Kontrolsüz bırakıldığında, kötü niyetli kişilerin elinde adeta bir silaha dönüşme ihtimali taşıyor. Bu nedenle, toplumun faydasına kullanılmasını sağlamak ve riskleri minimize etmek için kanuni düzenlemelerin belirlenmesi çok önemli hale geliyor. 

Bu kapsamda, bilişim teknolojilerini düzenleyen aşağıdaki kanunlara yapay zeka ile ilgili düzenlemelerin eklenmesi hakkında kanun teklifi verildi.

• Türk Ceza Kanunu
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
• Siber Güvenlik Kanunu
• İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun
• Elektronik Haberleşme Kanunu 

Düzenlemenin dört temel amacı bulunuyor:

• Yapay zeka teknolojilerinin tanımını yapmak
• Sorumlulukları belirlemek
• Veri güvenliğin ve etik kullanımı sağlamak
• Sahte (manipülatif) içeriklere karşı mücadeleyi güçlendirmek 

Dünya devi teknoloji şirketlerinin dahi kendi geliştirdikleri YZ'nin potansiyel risklerinden bahsettiği bir dönemde, hukuki düzenlemenin gelmesi oldukça önemli bir adım. Ancak, düzenleyicilerin önündeki en büyük zorluk bir denge kurmaktır. Düzenlemeler, yapay zeka teknolojilerinin gelişimini ve topluma yaygınlaşmasını engellemeyecek şekilde belirlenmelidir. Bu yazıyı yazdığım anlarda bile yeni YZ modelleri çıkıyor ve üretilen teknoloji hızla eski duruma düşüyor. Bu teknolojik yarıştan düşmemek için sadece suç unsuru kapsamında tartışılması yetersiz kalacaktır. Bu nedenle, kanun maddelerinin gelişim engelleyici olup olmadığı, yalnızca hukukçular arasında değil, teknoloji alanında uzman kişilerle birlikte derinlemesine tartışılarak belirlenmelidir. Bu işbirliği, hem hukuki güvenceyi sağlayacak hem de inovasyonun önünü açacaktır.

 

Düzenlemelerin detayına baktığımızda ise en dikkat çeken madde deepfake içeriklerin engellenmesine yönelik yer alan maddedir. Bu madde ile YZ’nin en büyük risklerinden bir tanesi olan iftira, aldatma veya manipüle etme riskleri minimize edilmiş olacaktır. YZ ile üretilen tüm içeriklerde "Yapay Zeka Tarafından Üretilmiştir" ifadesinin yer alması zorunlu olacaktır.

 

Genel düzenlemeler şu şekilde:

 

1. Yapay zeka tanımı yapılmakta ve hukuki çerçevesi belirlenmektedir.
2. Türk Ceza Kanunu’na eklenerek, yapay zeka yoluyla işlenen suçlarda kullanıcı ve geliştiricilerin sorumlulukları netleştirilmektedir.
3. Kişilik haklarına aykırı, kamu düzenini tehdit eden veya deepfake içeriklerin hızlıca kaldırılması ve erişim engelleme sürelerinin kısaltılması amaçlanmaktadır.
4. Veri setlerinde ayrımcılık yasağı ve veri güvenliği ilkeleri güçlendirilmektedir.
5. Seçim güvenliği ve kamu düzeni tehditlerinde BTK’ya acil müdahale yetkisi verilmektedir.
6. Hizmet sağlayıcılara manipülatif içerikleri önlemek için ek yükümlülükler ve yaptırımlar getirilmektedir.
7. Deepfake içeriklerin açıkça belirtilmesi zorunlu kılınmakta, aksi halde yaptırımlar uygulanmaktadır.
8. Erişim engelleme mekanizması yapay zeka yoluyla işlenen suçları da kapsayacak şekilde genişletilmektedir.
9. Türk Ceza Kanunu’nun uygulanabilirliği yapay zeka tabanlı sosyal ağ sağlayıcılarına da yayılmaktadır.

 

Kanun teklif metnine buradan ulaşabilirsiniz.