Bir analistin sunumda kullandığı şu cümle, tüm konferansın özetini yapmış oldu:
“Yapay zekayı kullanarak müzik yapıyorum.” yerine,
“Yapay zeka ile birlikte müzik yapıyorum.” cümlesini kurmaya başladığımızda yapay zekadan değer üretmeye başlarız.
Dünyanın en büyük bilgi teknolojileri konferansı olan Gartner'da duyduğum bu sözler, dört gün boyunca, 6500 IT yöneticisinin katıldığı etkinlikte ana konuya işaret etmiş oldu: Yapay Zekadan (YZ) Değer Üretmek.
Teknolojiden insana, stratejiden kültüre her konunun detaylıca görüşüldüğü sunumlarda, YZ projelerinin neden hala istenen başarıyı yakalayamadığı da tartışıldı (MIT’nin son raporuna göre YZ projelerinin %95’i başarısızlıkla sonuçlanıyor). Kurumların genellikle "değer" niyeti yerine sadece "yapmış olmak" amacında olması en büyük sebeplerden bir tanesi.
Analistin cümlesi, yaptığımız işi tamamen YZ'ye teslim etmek yerine, kendi tecrübemizi, bilgimizi ve gelecek öngörülerimizi de sürece katmamızın, değerli bir sonuç çıkmasını sağlayacağını vurguluyor.
Bu cümleyi istediğimiz gibi çoğaltabiliriz:
Yapay zekayı kullanarak uygulama geliştiriyorum. X
Yapay zeka ile birlikte uygulama geliştiriyorum. ✓
Yapay zekayı kullanarak içerik üretiyorum. X
Yapay zeka ile birlikte içerik üretiyorum. ✓
Gartner konferansında katıldığım en önemli sunumlardan bir tanesi de 2026 Stratejik Teknoloji Trendleri sunumuydu. Gartner'ın her yıl yayınladığı teknoloji trendlerinde, bu yıl da YZ'nin etkisi ciddi şekilde görülüyor.
2026 Teknoloji Trendleri:
- AI-Native Development Platforms
YZ her şeyi yapıyorsa yazılım da geliştirsin! Bu anlayışla yola çıkan teknoloji geliştiricileri, üretken yapay zeka kullanarak yazılım geliştiren platformları da geliştirdiler. Bu platformlar sayesinde yazılım geliştirme süreleri kısalarak verimlilik artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda çok daha fazla kullanılacağı tahmin ediliyor.
- AI Supercomputing Platform
Geleneksel altyapılar geleneksel ihtiyaçlara cevap vermek için geliştirildi. Ancak artık kurumların ihtiyacı bambaşka hale geldi. Bu nedenle, daha büyük ve karmaşık modeller geliştirmek isteyen kurumların, özel tasarlanmış ve yüksek performanslı platformlara ihtiyacı her geçen gün daha da fazla artıyor. Öyle ki, Moore yasasından bile hızlı ilerliyor.
- Confidential Computing
Yapay zeka kullanımının artmasıyla birlikte gizlilik hassasiyeti daha fazla gündeme geldi. Bu nedenle, birden fazla model çalışırken donanım seviyesinde koruma ihtiyacı doğdu. Aynı donanımı kullanan birden fazla kurumun modellerinin ve verilerinin güvenliğini sağlamak için işlemci seviyesinde trusted execution environment (TEE) modüllerinin kullanımı ciddi oranda artacak.
- Multiagent Systems (MAS)
Ajanlar, ajanlar, ajanlar 😊 Bu kadar YZ ajanını nasıl yöneteceğiz? Aynı işi yapan ajanların tekilleşmesi, birbirine girdi sağlayan ajanların takip edilmesi ve ajanların sağlık durumlarının takibi gibi konular gündem olacak.
- Domain-Specific Language Models (DSLMs)
Genel dil modelleri özelleşmiş taleplerde yetersiz kalabiliyor. Bu nedenle, özel verilerle eğitilmiş ve spesifik konularda çalışan domain bazlı dil modelleri ihtiyacı artacaktır. Bu sayede, daha yüksek doğruluk ve güvenilirlik sağlanmış olacak. NotebookLM bunun için güzel bir örnek.
- Physical AI
Sensörlerle algılayan ve harekete geçen makineleri düşünün. Bunlar zaten hayatımızın her alanında var (otomatik kapı gibi). Bir de bunlara YZ ekleyip çeşitli durumlara göre karar verdiğini düşünün. Otomatik kapının soğuk havalarda daha hızlı kapanıp, birini sıkıştırdığını görünce ona göre kendini ayarlaması gibi. Fena fikir olmadı 😊
İşte YZ tabanlı bu tür makineler endüstrinin her noktasında artış gösterecek.
- Preemptive Cybersecurity
Artık daha fazla önleyici olma zamanı. YZ’yi sadece siber güvenlik uzmanları kullanmıyor, saldırganlar da aktif olarak kullanıyor. Bu nedenle, geleneksel "tespit et / engelle" yaklaşımından, "önceden hisset ve önlemini al" yaklaşımına gidilmesi gerekiyor.
- Digital Provenance
Bize ait olmayan bir video ya da ses dosyası şu anda üretiliyor olabilir. Ya da şirketimizde kullandığımız dil modeli aslında kararlarımızı yanıltmaya yönelik tasarlanmış olabilir. İşte bu tehlikeleri tespit edebilmemiz için dijital kaynak doğrulama önem kazanıyor. Bu konuda en önemli adım yasal düzenlemelerin gelmesi ve sıkı takibi. Ülkemizde bu konuyla ilgili çalışmalar başladı. Detaylarına buradan bakabilirsiniz.
- AI Security Platforms
Kullanmış olduğumuz YZ platformlarının ve ajanların güvenliğini nasıl sağlayacağız? YZ güvenlik platformları bu ihtiyaca cevap verecek. Bu platformlar, güvenlik politikalarını uygulayarak prompt injection, veri sızıntısı ve ajanların kontrolden çıkması gibi riskleri engelleyebilir.
- Geopatriation
Ülkeler arası artan politik riskler ve kutuplaşmalar, verinin yerel ortamlarda tutulmasına yönelik şirketleri harekete geçiriyor. Bu nedenle, lokal yatırımlar artacaktır.
